Groeispurt

Kinderen groeien ieder jaar een stukje. Als ze baby zijn groeien ze heel hard en op de basisschool weer wat langzamer. In de puberteit krijg je weer een groeispurt. Je groeit dan ineens harder. Hoeveel centimeter precies heeft te maken met je aanleg, maar ook hoe oud je was toen de puberteit begon én hoe lang en snel de groeispurt gaat.

Na het starten van de puberteit groeien meisjes nog gemiddeld 23 cm en jongens 32 cm. De groeisnelheid bereikt haar hoogtepunt bij meisjes op 12-13 jaar en bij jongens gemiddeld op 13-14 jaar. En jongens groeien gemiddeld ongeveer 2 jaar langer door dan meisjes. Wanneer de groeischijven na verloop van tijd dichtgroeien is lengtegroei niet meer mogelijk.

Je lichaam moet wennen

Tijdens de groeispurt kan je meer honger hebben. Of kan je tijdelijk het gevoel hebt dat je anders beweegt, bijvoorbeeld wat slungeliger. Dat komt omdat je lichaam tijd nodig heeft om aan je nieuwe lengte te wennen.

Last van groeipijn

Als je ineens sneller groeit kun je last krijgen van groeipijn. Dat is een korte, vaak stekende pijn, die je vooral in je benen voelt. Maar het is niet schadelijk. Een warme kruik of het masseren van de plek waar je pijn hebt kan helpen.

Hoe groot word ik dan?

Als je weet hoe groot je ouders zijn dan weet je ook een beetje hoe lang je zelf zal worden. Kleine ouders krijgen kleine kinderen en grote ouders grote kinderen. Hoe groot je uiteindelijk wordt, is grotendeels erfelijk bepaald. Maar het ligt ook aan wat je eet, of je genoeg slaapt en hoe gezond je verder bent. De meeste mensen worden uiteindelijk iets groter dan hun ouders.

Om te kijken of je in vergelijking met je ouders groot of klein bent kijken we naar je streeflengte. Je kan het zelf ook uitrekenen met de TNO groeicalculator.

Ben ik te klein?

Maak je je zorgen of je (te) klein bent? Meestal past de kleine lengte bij kleine(re) ouders. Bij anderen kan het komen door een late puberteit. Dit komt bij jongens vaker voor dan bij meisjes. Dan blijf je achter bij je klasgenoten, maar haal je die groei, als je in de puberteit komt, weer in. Bedenk dat iedereen anders is. Voldoe je niet aan de gemiddelden? Dan wil dat niet zeggen dat er iets mis is. Maak je je toch zorgen over je groei of over je lengte? Neem dan contact op met de jeugdarts van de GGD. Deze heeft jouw persoonlijke groeigegevens en kan met je meedenken.

230 reacties

Wil je reageren?

Om het reactieformulier te kunnen tonen, moeten we cookies van derden plaatsen (reCAPTCHA). Als je dit toestaat, klik dan op het kruisje in de boodschap bovenaan de pagina, en druk op F5 om de pagina te verversen.

Wil je je reactie laten verwijderen?
Stuur een mail met toelichting naar redactie@jouwggd.nl.
  1. Djeyden

    Ik ben nu 13 en al 185cm lang hoe kan dit? Mijn ouders zijn 160 en 180 en is dit slecht? Ik vind het ook wel fijn dat ik lang ben maar ik vond het maar raar

    • JouwGGD

      Beste Djeyden,

      Mogelijk dat je vroeg bent met ontwikkelen (meestal ook erfelijk, dus kan je je ouders nog eens vragen) en dat je dan ook vroeg stopt met groeien.
      Slecht is het niet, zeker als je er zelf geen problemen mee hebt.

      P. Jansen Jeugdarts

  2. Roos

    Ik ben een meisje van 11 jaar, ik ben 19 mei 2021 voor het eerst ongesteld geworden. Ik ben nu 159 cm en mijn moeder is 167 cm mijn vader is ongeveer 181 denk ik. hoelang denkt u dat ik ga worden?

    • JouwGGD

      Beste Roos,

      Meisjes groeien na de eerste menstruatie nog 6-9 cm dus reken maar uit. Tussen de 165 en de 168 cm ongeveer.

      P. Jansen Jeugdarts

  3. Timo

    Hey,

    Ik ben momenteel 16,5 jaar en ongeveer 1,72. Mijn vader is 1,80 en mijn moeder is 1,64. Volgens de calculator zou ik 1,76 moeten worden. Voor mijn gevoel groei ik supertraag en bovendien ga ik vaak naar de sportschool. Zo een 6 dagen in de week. Ik train wel elke dag een andere spiergroep en laat elke spier 48 uur rusten. Kan ik nog groeien ondanks ik vaak naar de sportschool ga? Klopt het dat de sportschool de groei afremt? Hoor het graag van jullie.

    • JouwGGD

      Timo,

      Nee, dat klopt niet. Er zijn alleen bij wel eens studies gedaan bij topturnsters, maar daar was ook geen eenduidig bewijs van groeiremming.
      Die laatste 4 cm gaat ook een stuk langzamer dan in de groeispurt, maar je zal nog een tijdje doorgroeien.

      P. Jansen Jeugdarts

    • JouwGGD

      Beste Pim,

      Dat kan, maar dat heeft niets met je schoenmaat te maken. De groeischijven gaan bij de meeste jongens wel rond jouw leeftijd sluiten en dan stopt de groei.

      P. Jansen

  4. Anoniem

    Ik ben een meisje van 16 jaar, ik ben volgens de huisarts 156 cm lang, mijn moeder is 168 en mijn vader is 175, ik ben heel bezorgd over mijn lengte, ongeveer 1,5 jaar geleden/toen ik net 15 werd kreeg ik mijn menstruatie, mijn handen zijn ongeveer 1 cm kleiner dan die van mijn moeder en mijn voeten zijn ook kleiner. Hoe lang word ik volgens u, denkt u dat mijn groeischijven nog open staan? Wat kan ik doen? Ik heb nooit een echte groeispurt gehad, begin 2017 was ik 143.

    • JouwGGD

      Beste Anoniem,

      Door de TNO groeicalculator in te vullen krijg je een schatting van je eindlengte, aangezien je laat bent gaan menstrueren zal je ook nog wat langer doorgroeien.
      De groei van handen en voeten hebben eigenlijk weinig met de lengte groei te maken. Helaas is er ook niet veel meer te veranderen aan de eindlengte.

      P. Jansen Jeugdarts

  5. Zara

    Hoi! Ik ben in februari 14 geworden en ben nu 159cm. Mijn ouders zijn 171cm en 174cm. Paar maanden voor mijn 13e verjaardag ongesteld geworden. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit echt een groeispurt heb gehad. Ga ik nog groeien of blijf ik altijd nog zo klein? Bedankt 🙂

    • JouwGGD

      Beste Deniz,

      Wat is te groot en wat niet, ligt een beetje aan de referentie en hoe lang je nog gaat groeien.
      Indien je je zorgen maakt over je lengte is het goed om een afspraak te maken bij de jeugdarts.

      P. Jansen Jeugdarts

  6. onbekend

    ik ben 12 jaar en ben 145cm denk je dat ik mn groeispurt heb gehad want vroeger was ik al heel klein prc 1m en nu 45 cm gegroeid dus kan het zijn dat dit mn groeispurt is of niet

    • JouwGGD

      Beste onbekend,

      De groeispurt is onderdeel van de puberteit. Waar jij nu zit in de groei/ontwikkeling is niet meteen te zeggen. Indien je een afspraak maakt met de jeugdarts kan die jouw groeicurve met je bespreken.

      De puberteit is een periode van hormonale activiteit en een snelle groei, waarvan het meest opvallende kenmerk de groeispurt is (Cole, Pan, & Butler, 2014). In de puberteit veroorzaken vooral geslachtshormonen een groeispurt. Voorafgaand aan de puberteit neemt de groeisnelheid geleidelijk af. Bij kinderen met een late puberteit kan de groeisnelheid zo laag worden (<4 cm/jaar) dat wordt gesproken van een “prepubertaire dip”. Na het starten van de puberteit (bij meisjes bij gemiddeld 10,7 jaar, bij jongens bij 11,5 jaar) groeien meisjes nog gemiddeld 23 cm en jongens 32 cm (Schönbeck et al., 2013). De groeisnelheid bereikt haar hoogtepunt bij jongens gemiddeld op 13-14 jaar en bij meisjes op 12-13 jaar. Bij jongens is de groeisnelheid maximaal wanneer de testis ongeveer 15-17 ml inhoud heeft (G4-5) (zie ook de JGZ-richtlijn Seksuele ontwikkeling). Jongens groeien gemiddeld ongeveer 2 jaar langer door dan meisjes (Delemarre-van der Waal et al., 2006). Kinderen die eerder de puberteit ingaan hebben gemiddeld genomen een grotere puberteitsspurt in lengtegroei en zijn eerder uit de puberteit vergeleken met kinderen die later de puberteit in gaan. Over het algemeen hebben kinderen die vroeg in de puberteit komen, een kleinere eindlengte dan kinderen die laat in de puberteit komen (bij gelijke ouderlengte) (Cole, Donaldson, & Ben-shlomo, 2010). Wanneer de groeischijven bij kinderen na verloop van tijd dichtgroeien is lengtegroei niet meer mogelijk. Dit gebeurt bij Nederlandse meisjes gemiddeld rond het 16e jaar en bij jongens rond het 18e jaar (Coene, E. H.,Kollaard, S., 2013).

      P. Jansen Jeugdarts

  7. Jk

    Mijn zoon wordt in augustus 13 jaar en is nu al 177cm lang; voornamelijk in het laatste jaar zeker 15cm gegroeid. Moet ik mij zorgen maken dat hij nog te veel blijft groeien?

    • JouwGGD

      Beste Jk,

      Kan juist dat hij z’n groeispurt vroeg heeft gehad en nu langzamer gaat groeien.
      De jeugdarts kan u alles uitleggen over groei en een inschatting maken van zijn eindelengte.
      Via de groeicalculator krijg je een schatting op basis van de ouderlengte en de lengte die hij nu heeft.

      P. Jansen Jeugdarts

  8. anoniem16,

    hoi ik ben een meisje van 16 jaar, en word nu in augustus 17,
    mijn vraag was hoelang word ik nog want ik ben nu 1,58/1,59
    en ik vind dat best klein. ik heb op tno het uitgerekend en er kwam de basis was 1,61 en de verwachte lengte van de ouders was 165,4 ik ben sinds me 11 ongesteld geworden

    • JouwGGD

      Beste anoniem16,

      Deze schatting is zo het beste wat we kunnen doen. Maak je je zorgen om je lengte (eindlengte van ongeveer 161 cm)? kan je altijd een afspraak bij de jeugdarts maken.

      P. Jansen Jeugdarts