Meestal begint de puberteit rond je 11e (bij meisjes) en 13e (bij jongens), maar de puberteit kan ook eerder of later beginnen. En bij de een duurt de puberteit langer of korter dan bij de ander.

Als je in de puberteit komt, verandert je lichaam aan de buitenkant en aan de binnenkant.

Hoe je lichaam verandert

Ze zeggen weleens ‘de hormonen gieren door je lijf’. En dat is precies wat er gebeurt in de puberteit. Hormonen zijn de chemische stoffen in je lichaam die allerlei lichaamsprocessen regelen. In de puberteit zorgen hormonen ervoor dat je er volwassener uit gaat zien.

Meisjes krijgen borsten, haren op hun benen, in de oksels en in de schaamstreek. De menstruatie begint. Een andere naam voor menstruatie is ongesteldheid. Vanaf die tijd ben je vruchtbaar en kun je zwanger worden na onbeschermde seks.

Jongens krijgen in de puberteit baardgroei, schaamhaar en de ‘baard in hun keel’. Dat betekent dat hun stem lager en zwaarder gaat klinken. Je penis en ballen gaan groeien. Je hebt ook weleens een spontane zaadlozing. Dit wordt ook wel een ‘natte droom’ genoemd.

Ook krijgen bijna alle jongens en meisjes een ‘groeispurt’. In korte tijd groei je relatief veel. Dat kan vreemd voelen. Je moet wennen aan je veranderende lichaam. En dat kost tijd. Dat is heel normaal.

Ook je hersenen veranderen

In de puberteit veranderen ook je hersenen, waardoor je dingen anders gaat bekijken dan vroeger. Je wordt gevoeliger voor prikkels, bent sneller afgeleid en vergeet vaker dingen. Ook wordt je misschien verliefd of krijg je zin in seks.

Een wisselend humeur

Niet alleen je lichaam verandert, maar ook je gevoelens veranderen. Doordat je hormonen zo actief zijn, kunnen je emoties heel erg wisselen: het ene moment ben je heel vrolijk en blij, het volgende heel verdrietig en gekwetst. Dat is lastig, maar het hoort er allemaal bij.

Ben ik normaal?

Misschien vraag je je weleens af of anderen je aardig vinden? Of je er ‘normaal’ uitziet? Of de veranderingen in je lichaam normaal zijn? Dit soort vragen en de veranderingen horen bij je puberteit. Je vrienden of vriendinnen hebben waarschijnlijk hetzelfde.

27 reacties

Wil je reageren?

Om het reactieformulier te kunnen tonen, moeten we cookies van derden plaatsen (reCAPTCHA). Als je dit toestaat, klik dan op het kruisje in de boodschap bovenaan de pagina, en druk op F5 om de pagina te verversen.

Wil je je reactie laten verwijderen?
Stuur een mail met toelichting naar redactie@jouwggd.nl.
  1. anoniem

    hallo ik ben 12 jaar en ik heb soms last van dipjes en op het ene moment ben ik vrolijk en blij en op het andere moment somber en stom is dat normaal en ik denk ook steeds aam volwasen zijn en aan de toekomst is dit goed of dat of niet of toch wel en soms voel ik me echt raar en verward kan j me helpen please?

  2. Morgan

    Ik ben transgender, man naar vrouw, 15 jaar oud, en ben sinds december uit naar familie en bezig met sociale transitie. Vandaag is dag 126/540 verwachte dagen dat ik moet wachten voor slechts een intake bij het AMC. Ik ben onwijs bang voor alles dat mijn “normale” mannelijke puberteit me nog aan kan doen. Ik heb al last van gezichts- en beenbeharing en mijn stem is getrained nadat mijn stem zwaarder werd. Moet ik me nog zorgen maken, of is het allemaal al geweest?

    • JouwGGD

      Beste Morgan,

      Ik denk dat je deze zorgen het beste kan aangeven bij de professionals van het AMC.
      Goed om met hun alle gevoelen, angsten en vooruitzichten te bespreken en daarvoor de behandel opties aan te koppelen.
      Mooi dat je dit zo kan delen op het forum en daarmee ook mogelijk andere jongeren in een zelfde situatie, jouw inzichten en gevoelens deelt.
      Mogelijk dat je de site van transvisie al kent, maar anders geeft die ook heel veel informatie en nieuws.

      P. Jansen Jeugdarts

  3. D

    Hoi, ik ben 15 (bijna 16) en ik heb al sinds mijn 12e borsten en ben sinds mijn 13e ongesteld. Alleen ben ik gevoelsmatig nog helemaal niet in de puberteit. Ik val niet op jongens en/of meisjes en als ik op internet lees over de gedragingen van pubers dan herken ik mijzelf daar niet in. Mijn psycholoog op school en sommige mensen in mijn familie zijn mij zowat aan het dwingen om iemand leuk te moeten vinden. Ze proberen mij een relatie in te duwen. Terwijl ik daar helemaal niet op zit te wachten.

    Ze zeggen van, “het is niet normaal om op jouw leeftijd geen sexuele of romantische gevoelens te hebben” of ze zeggen “je mag het eerlijk zeggen als je op meisjes valt” maar Ik heb totaal geen sexuele of romantische gevoelens. Is dat normaal op mijn leeftijd?

    • JouwGGD

      Beste D,

      De puberteit is een lichamelijke en geestelijke ontwikkeling naar volwassenheid.
      Er is niet echt een vast punt voor begin en eind. Er zijn ook geen vaste regels over op wie je verliefd zou moeten worden en op welke leeftijd.
      Als jij er nog niet klaar voor bent, dan ben jij er nog niet klaar voor! Soms is het goed om dat duidelijk te vertellen.

      P. Jansen Jeugdarts

    • Lydia

      Beste d
      Mijn verhaal lijkt heel veel op jouw verhaal. Ik was 21toen ik voor het eerst interesse kreeg in sex en relaties. Daar is niks mis mee. Ik weet waar je doorheen gaat want ik had ook zo’n psycholoog die dat zei. Ik snap dat als zo’n psycholoog dat zecht dat je, je dan gelijk onzeker voelt maar zo’n dokter weet ook niet alles.

      En ook als je op meisjes valt dan is dat ook niet erg. Tenminste het klinkt alsof je familie dat gewoon accepteert. Ik kwam er op mijn 22e achter dat ik bisexueel ben en nu ben ik al bijna een jaar samen met mijn vriendin. (Ik ben nu 24)

      Met vriendelijke groet
      Lydia

      PS. Maak je geen zorgen😘

    • Syl

      Hoi, ik vind het echt erg dat je zo n richting op wordt geduwd.
      Het is helemaal niet raar dat je deze gevoelens nu nog niet hebt. Ik vind je heel slim en moedig hoe jij dit verwoord en jij lijkt me juist iemand die heel goed weet wat je gelukkig maakt. Juist door de omgeving wordt jij van je ware ik weggeleid. Laat dat vooral niet gebeuren. Want dan bestaat de kans dat je in de toekomst ook
      eerst kijkt wat n ander blij maakt. Ik wil zeggen: blijf vooral je pure zelf en probeer op zoek te gaan naar je innerlijke stem, wat zegt die?
      Jij komt er heus hoor en deze periode zal je kennis geven waar je de rest van je leven plezier aan kan gebleven. En ga is naar je huisarts en leg eens voor om ook s met
      een andere pycholoog te praten,
      Twee weten meer dan èèn.
      Go for it Girl !

    • Hilda

      Beste D,

      Ik hoop dat je al wat antwoorden hebt weten te vinden. Ik wil je als eerste zeggen dat ik het goed en knap van je vindt dat je hier je vragen stelt. Zat mensen die dat niet durven.
      Gevoelens, zowel seksueel als romantisch zijn voor iedereen anders en ontzettend ingewikkeld. Kijk alleen maar naar het aantal boeken en films dat er over is geschreven. Je hebt misschien wel gemiddelden maar “normaal” ik denk niet dat we in gevoelens kunnen spreken over normalen. Alleen onze eigen normalen. Ik praat veel met jongeren over seks en relaties en bij iedereen is het weer anders, hebben andere vragen en andere gevoelens. Het aller belangrijkste is dat jij kunt aangeven wat je wel en niet wilt/ fijn vindt en die grenzen bewaakt. Als jij niet verliefd wordt, wordt je niet verliefd, ga je geen relatie, heb je geen seks. Allemaal jou keuzes en grenzen. En daar hoef jij voor niemand van af te wijken. Als je benieuwd bent naar je eigen identiteit op het gebied van seksualiteit, dan zijn daar heel veel verschillende tools in ontwikkeling. Naar mijn mening zijn de beste tools, de tools die uitgaan van spectrums. Dit wil zeggen de wereld bestaat niet uit dit of dat/ zwart of wit, maar er zijn verschillende opties die niet vast staan voor de rest van je leven maar veranderen over tijd. Ik ben bijvoorbeeld helemaal niet snel verliefd. In de 30 jaar dat ik nu leef ben ik vijf keer echt verliefd geweest en heb ik één keer een relatie gehad. Ik heb met de tool van de genderbreadpop https://www.genderbread.org/ ontdekt dat ik geen gevoel heb bij gender. Niet dat van mezelf of dat van een ander. Dit betekend dat ik gevoelens voor iedereen kan ontwikkelen ongeacht geslacht. Maar dat betekende weer niet dat ik als puber op iedereen verliefd werd. Sterker nog, ik werd niet verliefd. Op mijn 18de werd ik voor het eerst echt verliefd. Daarvoor heb ik functioneel gedaan als of ( ik wilde er bij horen en wou dat ik zo sterk en slim was als jij om te zeggen nee, ik ga eerst vragen bij de GGD of dit wel zo raar is. Nou, het is het niet!)
      In de jaren als trainer en voorlichter over seksualiteit en seksuele diversiteit en als jongeren coach ben ik heel veel verschillende soorten jongeren tegen gekomen. Sommige hadden hun eerste seksuele gevoelens pas rond hun twintigste, anderen hebben ze nooit gekregen en benoemen zichzelf nu als a-seksueel, weer anderen worden heel snel verliefd en worden daar weer onzeker van omdat ze zich daardoor snel laten gebruiken (omdat ze geen nee kunnen zeggen tegen de persoon waar de gevoelens voor zijn, bang voor afwijzing). Dus hou je vast aan je sterke karakter om je grenzen te bewaken. Weet dat het niet raar is en ga rustig (als je hier aan toe bent) voor je zelf bedenken wat je voelt en weet dat daarin van alles mogelijk is betreft seksuele diversiteit. Misschien val je op meisjes, misschien wel niet, misschien val je op niemand, misschien val jij alleen op die ene persoon die je nog moet tegenkomen. Misschien, misschien. Feit is, je bent jezelf en uiteindelijk is dat wat we allemaal echt willen worden, ons zelf.

  4. Anoniempje

    Hy, ik ben een meisje van 12. Ik heb wel grotere borsten en kont dan de anderen van de klas. Alle jongens vinden me dan zo aantrekkelijk maken vieze gebaren,…. is dat normaal dat ik grotere borsten heb En kont?