Meestal begint de puberteit rond je 11e (bij meisjes) en 13e (bij jongens), maar de puberteit kan ook eerder of later beginnen. En bij de een duurt de puberteit langer of korter dan bij de ander.

Als je in de puberteit komt, verandert je lichaam aan de buitenkant en aan de binnenkant.

Hoe je lichaam verandert

Ze zeggen weleens ‘de hormonen gieren door je lijf’. En dat is precies wat er gebeurt in de puberteit. Hormonen zijn de chemische stoffen in je lichaam die allerlei lichaamsprocessen regelen. In de puberteit zorgen hormonen ervoor dat je er volwassener uit gaat zien.

Meisjes krijgen borsten, haren op hun benen, in de oksels en in de schaamstreek. De menstruatie begint. Een andere naam voor menstruatie is ongesteldheid. Vanaf die tijd ben je vruchtbaar en kun je zwanger worden na onbeschermde seks.
Wil je als meisje bijhouden wanneer je menstrueert, dan kun je dat doen met de app Flo Menstruatiekalender. Die kun je downloaden in de playstore en de appstore.

Jongens krijgen in de puberteit baardgroei, schaamhaar en de ‘baard in hun keel’. Dat betekent dat hun stem lager en zwaarder gaat klinken. Je penis en ballen gaan groeien. Je hebt ook weleens een spontane zaadlozing. Dit wordt ook wel een ‘natte droom’ genoemd.

Ook krijgen bijna alle jongens en meisjes een ‘groeispurt’. In korte tijd groei je relatief veel. Dat kan vreemd voelen. Je moet wennen aan je veranderende lichaam. En dat kost tijd. Dat is heel normaal.

Ook je hersenen veranderen

In de puberteit veranderen ook je hersenen, waardoor je dingen anders gaat bekijken dan vroeger. Je wordt gevoeliger voor prikkels, bent sneller afgeleid en vergeet vaker dingen. Ook wordt je misschien verliefd of krijg je zin in seks.

Een wisselend humeur

Niet alleen je lichaam verandert, maar ook je gevoelens veranderen. Doordat je hormonen zo actief zijn, kunnen je emoties heel erg wisselen: het ene moment ben je heel vrolijk en blij, het volgende heel verdrietig en gekwetst. Dat is lastig, maar het hoort er allemaal bij.

Ben ik normaal?

Misschien vraag je je weleens af of anderen je aardig vinden? Of je er ‘normaal’ uitziet? Of de veranderingen in je lichaam normaal zijn? Dit soort vragen en de veranderingen horen bij je puberteit. Je vrienden of vriendinnen hebben waarschijnlijk hetzelfde.

28 reacties

Wil je reageren?

Om het reactieformulier te kunnen tonen, moeten we cookies van derden plaatsen (reCAPTCHA). Als je dit toestaat, klik dan op het kruisje in de boodschap bovenaan de pagina, en druk op F5 om de pagina te verversen.

Wil je je reactie laten verwijderen?
Stuur een mail met toelichting naar redactie@jouwggd.nl.
  1. Noah

    Hallo,
    Ik ben nu 17 jaar oud en ik ben heel vroeg in de puberteit gekomen (8 jaar, misschien zelfs eerder). Ik heb hier dus geen behandeling voor gekregen en nu ben ik 1.68 ipv mijn streeflengte van 179 en mijn groeilijn van voor de groeispurt zat boven de groeilijn richting 180 . Terwijl ik vroeger opmerkingen kreeg over dat ik zo vroeg was met alles en wel iets volwassens had, krijg ik nu regelmatig de opmerking dat ik lijk op een 13-jarige. Ik zelf denk dat ik een te vroege puberteit heb gehad, maar mijn ouder willen het nog niet helemaal geloven. Nu is mijn vraag dus of ik niet eens mijn hormonen moet gaan laten checken, omdat het dus volgens mij met mijn te vroege puberteit is misgegaan die niet is behandeld.

    • JouwGGD

      Beste Noah,

      Vroege puberteit kan een normale variatie zijn, de vraag is of dit daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
      De jeugdarts kan nog een keer met je naar de groeicurve kijken met uitleg daarbij over normale groei. Indien er aanwijzingen zijn om aan een hormoon probleem te denken (neem aan dat je inmiddels wel secundaire geslachtskenmerken ontwikkeld hebt), kan de jeugdarts je doorverwijzen.

      P. Jansen Jeugdarts

  2. Sandra

    Hallo,
    Ik heb sinds 1.5 jaar een nieuwe relatie.
    Zelf ben ik moeder van 3 kinderen met genoeg levenservaring. Zijn zoon is 14 jaar oud en hij praat monotoom. Hij is lax, lui en heeft geen normale leven als een puber. Onderneemt niks met vrienden, is game verslaafd en is niet sociaal. Ik heb geprobeerd om aan mijn vriend uit te leggen dat hij vakantie werl miet gaan doen, zidat hij uit zijn comfort zone komt. Maar mijn vriend en zijn ex vrouw delen absoluut niet dezelfde mening. Mijn vriend probeert zijn zoon uit zijn comfort zone te halen en zijn ex houdt hem lekker erin. Hij hoeft niks te leren, net een 6 halen is voldoende op school, hallo/dag ,eggen is voldoende gesprek stof en zo kan ik door gaan. “Werken hoeft niet, is te zwaar voor mijn zoon” En de zoon…die vind alles maar best zolabg hij maar kan gamen, eten, drinken en slapen!
    Hoe kan ik nou helpen? Ik trek het mij zo aan, omdat als hij niet goed begeleidt word door zijn puberteit, dit (negatief) effect zal hebben op heel zijn leven! Dat begrijpen zijn ouders niet. (Met mijn eigen kinderen gaat het zeer goed; ik heb een zeer open relatie met hun)

    • JouwGGD

      Beste Sandra,

      Moeilijke situatie als je vind dat een ander moet veranderen. Meestal is dat onbegonnen werk.
      Zeker indien deze jongen in 2 huizen zich verschillend zou moeten gaan gedragen. Verplaats je eens in hem…
      Indien hij zelf en jullie er toch iets mee willen is zou Kies voor het Kind mogelijk kunnen helpen.

      P. Jansen Jeugdarts

    • Sanne

      Hoi
      Mijn zoon is bijna 9 jaar en hij heeft inmiddels wat zweet geur en kan zomaar down en chagrijnig zijn. Ikzelf en anderen hebben tijdens gesprekken net hem het gevoel dat we met een puber zijn. Kan het al ZO vroeg beginnen, de puberteit of is het toch een soort van pre pubertijd?

      • JouwGGD

        Beste Sanne,

        Jongens: Bij jongens is start van de puberteit vóór het negendejaar te vroeg. Vroegtijdige groei van pubesbeharing zonder tekenen van
        borst- of testisontwikkeling heeft geen relatie met een te vroege
        centrale puberteitsontwikkeling en wordt premature pubarche
        genoemd. Dit is een onschuldige beeld.

        Handig is om een afspraak met de huisarts te maken en deze kan met eenvoudig lichamelijk onderzoek bepalen of er verdere diagnostiek moet plaatsvinden.

        P. Jansen Jeugdarts

  3. Anoniem

    Ik heb heel erg last van dat je mijn aderen heel goed kan zien bij mijn borsten en een beetje op mijn benen ik voel me hier erg onzeker over kan dit komen door de puberteit? En kan het nog weggaan?

    • Ik

      Ik ben een jongen van 12.
      Ik begin stemoverslag te krijgen.
      Een schaamhaar heb ik al, sinds mn puberteit begonnen mijn ballen ook laag te hangen tosn was ik 10. Ik had toen nog voorvocht nu is het wit. Ik heb ook een snor, ik denk dat, dat komt doordat ik van indonesische afkomst ben. Kan dat kloppen?

      • JouwGGD

        Beste Ik,

        Baardgroei en lichaamsbeharing is afhankelijk van genen en (daarmee) ook van afkomst.
        Dus ja en nee.

        P. Jansen Jeugdarts

      • Anoniem

        Hoi, ik ben een meisje van 17 en heb sinds kort dat mijn tepels een beetje pijn doen. Ik heb wel al een tijdje borsten, 2/3 jaar. Ik heb al van alles opgezocht maar dan kreeg ik allemaal dingen over borstvoeding etc en dat ik niet het geval. Enige idee wat het zou kunnen zijn ?

        • JouwGGD

          Beste Anoniem,

          En zwagerschap is ook niet mogelijk? soms is het ook normale hormonale verandering.
          Indien het aanhoudend is na de menstruatie is het goed om het te laten onderzoeken bij de huisarts.

          P. Jansen Jeugdarts

  4. daan

    Hallo ik ben 14 jaar oud en word dit jaar 15. (datum wil ik liever anoniem houden.)
    Mijn vraag is of mijn penis nog gaat groeien, want hij is volgens mij niet al te groot. vrienden van mij hebben het daarbeneden groter.
    in erechtie rond de 13 cm.
    met vriendelijke groet van anoniem

    • JouwGGD

      Beste Daan,

      Penislengte is de lengte van je penis. Je meet de penis vanaf de bovenkant bij de buik waar je penis begint, tot het topje van je eikel.
      Een slappe penis is tussen de 6 en 13 centimeter lang. Een stijve penis is ergens tussen de 12 en 21 centimeter lang. Een kleinere penis wordt bij een erectie naar verhouding groter dan een langere penis. Meestal groeit de penis tussen je elfde en je vijftiende jaar, maar het kan erg van jongen tot jongen verschillen.
      Veel jongens maken zich zorgen of hun penis wel groot genoeg is. Nergens voor nodig! Met een grote penis heb je niet per se betere seks dan met een kleine.

      P. Jansen Jeugdarts

  5. anoniem

    Hai ik vroeg me af of je kan constateren wanneer je uit de puberteit komt als je weet wanneer die begon? Ik heb namelijk heel erg last van puistjes en wil weten wanneer die eindelijk weggaan.

    • JouwGGD

      Beste anoniem,

      Acne vulgaris, kortweg acne genoemd, is de medische term voor jeugdpuistjes. Vrijwel iedereen krijgt in de puberteit acne. Bij de één zijn het enkele puistjes, bij de ander is het een uitgebreide huidaandoening die veel psychische problemen kan geven en het plezier in het dagelijks leven kan vergallen. Acne kan soms ook na de puberteit blijven bestaan of pas op volwassen leeftijd beginnen.

      Puberteit heeft niet bij iedereen een vaste duur. De acne volgt ook niet precies de puberteit. Lees deze informatie (link) en kijk wat je kan doen (of juist moet laten).

      P. Jansen Jeugdarts

  6. Mo

    Mijn dochter is 13 jaar heeft al 2 jaar borsten okselhaar en schaamhaar. Ze begint nu vaker over hoofdpijn te klagen. Kan het zijn dat de mentruatie er aan zit te komen. (had dat er al niet moeten zijn aangezien ze al 2 jaar borsten en haargroei heeft?)

  7. anoniem

    hallo ik ben 12 jaar en ik heb soms last van dipjes en op het ene moment ben ik vrolijk en blij en op het andere moment somber en stom is dat normaal en ik denk ook steeds aam volwasen zijn en aan de toekomst is dit goed of dat of niet of toch wel en soms voel ik me echt raar en verward kan j me helpen please?

  8. anoniem

    ik huil wel eens om geen ene reden en ik denk steeds aan de.toekomst os dat normaal ik voel me soms ook gewoon k*t kan je me helpen?