Meestal begint de puberteit rond je 11e (bij meisjes) en 13e (bij jongens), maar de puberteit kan ook eerder of later beginnen. En bij de een duurt de puberteit langer of korter dan bij de ander.

Als je in de puberteit komt, verandert je lichaam aan de buitenkant en aan de binnenkant.

Hoe je lichaam verandert

Ze zeggen weleens ‘de hormonen gieren door je lijf’. En dat is precies wat er gebeurt in de puberteit. Hormonen zijn de chemische stoffen in je lichaam die allerlei lichaamsprocessen regelen. In de puberteit zorgen hormonen ervoor dat je er volwassener uit gaat zien.

Meisjes krijgen borsten, haren op hun benen, in de oksels en in de schaamstreek. De menstruatie begint. Een andere naam voor menstruatie is ongesteldheid. Vanaf die tijd ben je vruchtbaar en kun je zwanger worden na onbeschermde seks.
Wil je als meisje bijhouden wanneer je menstrueert, dan kun je dat doen met de app Flo Menstruatiekalender. Die kun je downloaden in de playstore en de appstore.

Jongens krijgen in de puberteit baardgroei, schaamhaar en de ‘baard in hun keel’. Dat betekent dat hun stem lager en zwaarder gaat klinken. Je penis en ballen gaan groeien. Je hebt ook weleens een spontane zaadlozing. Dit wordt ook wel een ‘natte droom’ genoemd.

Ook krijgen bijna alle jongens en meisjes een ‘groeispurt’. In korte tijd groei je relatief veel. Dat kan vreemd voelen. Je moet wennen aan je veranderende lichaam. En dat kost tijd. Dat is heel normaal.

Ook je hersenen veranderen

In de puberteit veranderen ook je hersenen, waardoor je dingen anders gaat bekijken dan vroeger. Je wordt gevoeliger voor prikkels, bent sneller afgeleid en vergeet vaker dingen. Ook wordt je misschien verliefd of krijg je zin in seks.

Een wisselend humeur

Niet alleen je lichaam verandert, maar ook je gevoelens veranderen. Doordat je hormonen zo actief zijn, kunnen je emoties heel erg wisselen: het ene moment ben je heel vrolijk en blij, het volgende heel verdrietig en gekwetst. Dat is lastig, maar het hoort er allemaal bij.

Ben ik normaal?

Misschien vraag je je weleens af of anderen je aardig vinden? Of je er ‘normaal’ uitziet? Of de veranderingen in je lichaam normaal zijn? Dit soort vragen en de veranderingen horen bij je puberteit. Je vrienden of vriendinnen hebben waarschijnlijk hetzelfde.

18 reacties

Wil je reageren?

Om het reactieformulier te kunnen tonen, moeten we cookies van derden plaatsen (reCAPTCHA). Als je dit toestaat, klik dan op het kruisje in de boodschap bovenaan de pagina, en druk op F5 om de pagina te verversen.

Wil je je reactie laten verwijderen?
Stuur een mail met toelichting naar redactie@jouwggd.nl.
  1. Erik

    Kan het kloppen dat op een gegeven moment de neus van de puber vrij groot lijkt in verhouding tot het gezicht? Komt dit nog een beetje in verhouding?

    • JouwGGD

      Beste Erik,

      Wat ik kan vinden is het volgende: Je neus blijft groeien net als je oren.
      Of dan tijden een gedeelte van de puberteit je neus in verhouding sneller is gaan groeien, kan ik niet bevestigen. De verhoudingen veranderen wel met de leeftijd. Een baby gezicht is in andere verhoudingen dan het gezicht van een volwassene of ouder iemand.

      P. Jansen Jeugdarts

  2. Anoniem

    Hoi,
    Ik ben 14 jaar en ik ben aan het begin van mijn ongesteldheid, kheb alleen nog maar donder bruin bloed. alleen ik krijg nu (rode) bultjes rond mijn tepels en onder mijn oksels krijg ik puistjes en ook bultjes. Wat is dat en wat moet ik eraan doen?

  3. ella

    geen idee of dit de goede catagorie is, maar
    ik heb enorme groeistrepen/stretch marks op mn rug, en bij de bovenkant van mn benen (eentje zit zelfs op mn knie wtf)
    is daar een middel tegen? ik v o e l gewoon de kloof tussen mn huid op mn rug
    ik ben er al mee naar de huisarts gegaan
    gaan ze ooit weg? of moet ik altijd bangzijn om te gaan zwemmen

  4. Anoniem

    Hoi ik ben een meisje van 12 en als ik mijn tepels ergens tegenaan stoot krijg ik een soort blauwe plek gevoel daar (het word niet blauw). Hoe kan dit en is dit ernstig??

      • JouwGGD

        Beste a,

        Je hele leven sta je onder invloed van hormonen, en dus kan het ook weer minder worden/ weg trekken.

        P. Jansen Jeugdarts

    • JouwGGD

      Beste anoniem,

      Haargroei is bij iedereen anders. Ook bij meisjes kan haar zitten op plekken waarvan ze het niet verwachten.
      Sommige meisjes epileren of scheren dit. Er zijn soms ook permanentere oplossingen indien het heel veel is.

      P. Jansen Jeugdarts

  5. JouwGGD

    Beste Sanne,

    Jongens: Bij jongens is start van de puberteit vóór het negendejaar te vroeg. Vroegtijdige groei van pubesbeharing zonder tekenen van
    borst- of testisontwikkeling heeft geen relatie met een te vroege
    centrale puberteitsontwikkeling en wordt premature pubarche
    genoemd. Dit is een onschuldige beeld.

    Handig is om een afspraak met de huisarts te maken en deze kan met eenvoudig lichamelijk onderzoek bepalen of er verdere diagnostiek moet plaatsvinden.

    P. Jansen Jeugdarts

  6. JouwGGD

    Beste Noah,

    Vroege puberteit kan een normale variatie zijn, de vraag is of dit daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
    De jeugdarts kan nog een keer met je naar de groeicurve kijken met uitleg daarbij over normale groei. Indien er aanwijzingen zijn om aan een hormoon probleem te denken (neem aan dat je inmiddels wel secundaire geslachtskenmerken ontwikkeld hebt), kan de jeugdarts je doorverwijzen.

    P. Jansen Jeugdarts

  7. OP

    ik ben een meisje en ik ben net voor het eerst ongesteld geworden nu gebeurd het voor de 6de keer en ik moet er nog een beetje aan wennen want eerst voelde ik helemaal niks maar nu steeds meer aan buikpijn en pms en dat soort dingen ik word ook duizelig maar ik weet of het daar door komt of iets anders (en ik ben het type om alles op te zoeken op google en te paniekeren) lang verhaal kort heeft mijn duilzigheid met mijn menstruatie te maken of moet ik naar de huisarts

    • JouwGGD

      Beste OP,

      Ook met menstruatie klachten mag je die gewoon bespreken met de huisarts. Die kan dan bv ook nog even een bloeddruk meten.

      P. Jansen Jeugdarts